Giới thiệu về huyện Đồng Hỷ (06/06/2015)

VỊ TRÍ ĐỊA LÝ

 Đồng Hỷ là huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên. Huyện lỵ đặt tại thị trấn Chùa Hang, cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 3 km về phía đông bắc.

Địa phận huyện Đồng Hỷ trải dài từ 21032’ đến 21051’độ vĩ  bắc, 105046’ đến 106004’ độ kinh đông. Phía bắc giáp huyện Võ Nhai và tỉnh Bắc Cạn, phía nam giáp huyện Phú Bình và thành phố Thái Nguyên, phía đông giáp tỉnh Bắc Giang, phía tây giáp huyện Phú Lương và thành phố Thái Nguyên.Địa giới tự nhiên phân cách Đồng Hỷ và thành phố Thái Nguyên là dòng sông Cầu uốn lợn quanh co từ xã Cao Ngạn theo hớng bắc - nam xuống đến đập Thác Huống (xã Huống Thượng ).

Đồng Hỷ có tổng diện tích tự nhiên 520.59km2. Trong đó đất lâm nghiệp chiếm 50,8%, đất nông nghiệp 16,4%, đất thổ cư 3,96%, đất cho các công trình công cộng 3,2% và đất cha sử dụng chiếm 25,7%.Núi Chùa Hang- xa còn gọi là núi đá Hoá Trung, núi Long Tuyền, nằm trên đất thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ ngày nay. Chùa Hang là một trong những danh thắng nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên.

Núi Voi, còn có tên là núi Thạch Tượng, núi Tượng Lĩnh, ở xã Hoá Thượng. Thế núi hiểm trở, giống hình con voi. Cuối thế kỷ XVI, nhà Mạc lấy núi làm căn cứ chống nhau với quan quân nhà Lê - Trịnh.

ĐỊA LÝ HÀNH CHÍNH

Huyện Động Hỷ được đặt từ thời nhà Trần. Năm 1469, dưới triều vua Lê Thánh Tông đổi thành Đồng Hỷ; sau đổi là huyện Đồng Gia, rồi lại đổi thành Đồng Hỷ; là một trong 7 châu, huyện thuộc phủ Phú Bình. Trong thời nhà Nguyễn (TK XIX), huyện Đồng Hỷ gồm: 9 tổng, 33 xã, thôn, trang, phường; huyện lỵ đặt ở xã Huống Thượng.

1- Tổng Túc Duyên có 6 xã, 1 trang, 1 thôn, 1 phường: xã Túc Duyên, xã Đồng Mỗ, xã Phù Liễn, xã Thịnh Đán, xã Sa Kiệt, xã Lu Xá, trang Mỗ Thượng, thôn Xuân Quang, phường Đồng Hoà.

2- Tổng Niệm Quang có 3 xã: Niệm Quang, Tích Mễ, Bá Xuyên.

3- Tổng Huống Thượng có 4 xã, 1 phường: Huống Thượng, Linh Nham, Phổ Lý, Đồng Bẩm và phường Huống Thượng (thuỷ cơ).

4- Tổng Đồng Bang có 4 xã: Đồng Bang, Cam Giá, Nam Ký, Vân Hán.

5- Tổng Hoá Thượng có 3 xã: Hoá Thượng, Hoá Trung, Quang Vinh.

6- Tổng Vân Lăng có 4 xã: Vân Lăng, Đặc Kiệt, Sa Lung và Cúc Đường.

7- Tổng Thượng Nùng có 2 xã: Thượng Nùng, Thần Sa.

8- Tổng Linh Sơn có xã Linh Sơn và thôn La Hiên

9- Tổng Minh Lý có xã Minh Lý

So với các huyện khác trong tỉnh Thái Nguyên, Đồng Hỷ luôn xáo động về địa danh hành chính, nhất là ở thế kỷ XX mà nửa cuối thế kỷ này gần như thập kỷ nào cũng có biến động.

Năm 1901, chính quyền thực dân Pháp cùng với việc điều chỉnh địa giới cấp tỉnh, bỏ cấp phủ, đặt cấp châu, huyện trực thuộc tỉnh đã cắt đất 3 tổng Vân Lăng, Thượng Nùng (nay là Thượng Nung), Linh Sơn về châu Võ Nhai. Tách xã Thịnh Đán, Sa Kiệt (Sa Kệ- Sa Cạt) khỏi tổng Túc Duyên để thành lập tổng Thịnh Đán. Đổi tổng Đồng Bang thành tổng Cam Giá, tách xã Lu Xá của tổng Túc Duyên về tổng Cam Giá, tách xã Vân Hán khỏi tổng Cam Giá để thành lập tổng mới Vân Hán. Như vậy, ở đầu thế kỷ XX Đồng Hỷ còn 7 tổng là Túc Duyên, Thịnh Đán, Niệm Cuông (Niệm Quang), Hoá Thượng, Cam Giá, Huống Thượng và Vân Hán.

Kể từ năm Gia Long thứ 12 (1813), thành trấn Thái Nguyên (cũng là trấn lỵ, từ 1831 là tỉnh lỵ) được đặt ở làng Đồng Mỗ huyện Đồng Hỷ; dinh tuần phủ Thái Nguyên cũng đặt ở Đồng Mỗ (nay là đất phường Trng Vương); huyện lỵ Đồng Hỷ ở xã Huống Thượng, đầu thế kỷ XX mới chuyển lên Đồng Mỗ. Cách mạng Tháng Tám thành công (1945), thị xã Thái Nguyên chính thức trở thành một đơn vị hành chính, chính quyền cách mạng của thị xã ra đời - đô thị tỉnh lỵ Thái Nguyên mới trở thành thị xã tỉnh lỵ Thái Nguyên, tách ra khỏi huyện Đồng Hỷ.

Năm 1957, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, xã Mỏ Sắt thuộc huyện Yên Thế tỉnh Bắc Giang chuyển giao về huyện Đồng Hỷ (xã Mỏ Sắt sau đổi là xã Hợp Tiến). Huyện Đồng Hỷ có 29 xã, là Hợp Tiến, Cây Thị, Nam Hoà, Huống Thượng, Văn Hán, Minh Lập, Khe Mo, Linh Sơn, Cao Ngạn, Hoá Thượng, Hoá Trung, Phúc Hà, Thịnh Đán, Phúc Xuân, Phúc Trìu, Tân Cương, Thịnh Đức, Tích Lương, Tân Quang, Bá Xuyên, Bình Sơn, Phúc Tân, Quang Vinh, Đồng Bẩm, Đồng Quang, Túc Duyên, Gia Sàng, Cam Giá.

Năm 1958, Chính phủ quyết định lấy một phần đất của các xã Đồng Bẩm, Cao Ngạn, Hoá Thượng để thành lập thị trấn Núi Voi và tiểu khu Chiến Thắng trực thuộc thị xã Thái Nguyên. Ngày 19 tháng 10 năm 1962, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định 114/CP về việc thành lập thành phố Thái Nguyên và thị trấn Trại Cau. Thực hiện Quyết định này, Đồng Hỷ chuyển giao về thành phố Thái Nguyên 6 xã là: Cam Giá, Gia Sàng, Túc Duyên, Quang Vinh, Đồng Bẩm, Đồng Quang (trừ xóm Kiến Ninh, Phú Thái và Yên Lập sáp nhập vào xã Quyết Thắng và cắt ba xóm Thái Thông, Đoàn Kết, Thác Ngạc của xã Tân Lợi để thành lập thị trấn Trại Cau trực thuộc thành phố Thái Nguyên).

Ngày 2 tháng 4 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng (sau là chính phủ) ra Quyết định 102/HĐBT về điều chỉnh địa giới một số huyện, thành phố thuộc tỉnh Bắc Thái. Theo đó, Đồng Hỷ bàn giao cho thành phố Thái Nguyên 7 xã: Phúc Hà, Phúc Xuân, Phúc Trìu, Tân Cương, Thịnh Đức, Thịnh Đán, Tích Lương; giao cho huyện Phổ Yên hai xã là Bình Sơn, Phúc Tân, đồng thời tiếp nhận lại từ thành phố Thái Nguyên xã Đồng Bẩm, tiểu khu Chiến Thắng, thị trấn Núi Voi, thị trấn Trại Cau và tiếp nhận từ huyện Võ Nhai 4 xã là Tân Long, Văn Lăng, Hoà Bình, Quang Sơn.

Sau khi tiếp nhận tiểu khu Chiến Thắng và thị trấn Núi Voi, huyện đã hợp nhất 2 đơn vị này thành thị trấn chùa Hang - thị trấn huyện lỵ.

Vào thời điểm tháng 12 năm 2005, huyện Đồng Hỷ có 20 đơn vị hành chính (17 xã, 3 thị trấn) gồm 240 xóm, 58 tổ dân phố:

1- Xã Văn Lăng, có 16 xóm: Khe Hai, Liên Phương, Bản Tèn, Văn Lăng, Vân Khánh, Tam Va, Đạt, Tân Lập I, Tân Lập II, Tân Sơn, Tân Thịnh, Tân Thành, Mong, Khe Quân, Khe Cạn, Mỏ Nước.

2- Xã Hoà Bình, có 7 xóm: Đồng Vung, Đồng Cẩu, Tân Đô, Phố Hích, Tân Yên, Tân Thành, Trung Thành.

3- Xã Tân Long, có 9 xóm: Ba đình, Đồng Mẫu, Làng Mới, Mỏ Ba, Đồng Luông, Đồng Mây, Làng Giếng, Hồng Phong, Lân Quang.

4- Xã Quang Sơn, có 15 xóm: Bãi Cọ, Na Oai, Xuân Quang I, Xuân Quang II, Na Nay, Đồng Chuỗng, Viên Ván, Đồng Thu I, Đồng Thu II, La Giang I, La Giang II, La Tâm, Lân Táy, Trung Sơn, Lân Dăm.

5- Xã Hoá Thượng, có 17 xóm: Văn Hữu, Luông, Vải, Sơn Thái, Tướng Quân, Việt Cờng, Sông Cầu II, Sông Cầu III, Sơn Cầu, Đồng Thái, Đồng Thịnh, An Thái, Tam Thái, Tân Thái, Ấp Thái, Hưng Thái, Gò Cao.

6- Xã Hoá Trung, có 13 xóm: Trung Thần, Cầu Mánh, Làng Nậm, Phúc Thành, Tân Long, Xóm Mới, Hang Cô, Đồng Chăn, La Thông, La Đành, Đồng Tẻ, La Vương và xóm 13.

7- Xã Minh Lập, có 19 xóm: Cầu Mơn I, Cầu Mơn II, La Địa, La Đoà, Hang Ne, Trại Cài I, Trại Cài II, Sông Cầu, Cà Phê I, Cà Phê II, Ao Sơn, Đoàn Kết, Làng Chu, Theo Cày, Na Ca, Bà Đanh I, Bà Đanh II, Tân Lập, Gốc Đa.

8- Xã Cao Ngạn, có 17 xóm: Gốc Vối I, Gốc Vối II, Hội Hiển, Ao Vàng, Làng Vàng, Tân Phong, Gò Chè, Vải, Cổ Rùa, Thác Lở, Cầu Đá, Phúc Lộc, Phúc Thành, Hợp Thành, Thành Công, Tân Thành, Quyết Thắng.

9- Xã Đồng Bẩm, có 10 xóm: Gia Bẩy, Tổ 2 Ao Voi, Đồng Tâm, Đông, Văn Thánh, Đồng Bẩm, Tân Hương, Nhị Hoà, Tân Thành I, Tân Thành II.

10- Xã Khe Mo, có 15 xóm: Thống Nhất, Đèo Khế, Long Giàn, Khe Mo I, Khe Mo II, Làng Cháy, Dọc Hèo, Tiền Phong, La Đường, Ao Rôm I, Ao Rôm II, Ao Đậu, Hải Hà, Na Nha, Na Rẫy.

11- Xã Văn Hán, có 17 xóm: Vân Hán, La Đùm, Cầu Mai, Phả Lý, Thịnh Đức I, Thịnh Đức II, Đoàn Lâm, Vân Hoà, Ba Quà, La Củm, Hoà Khê I, Hoà Khê II, La Đàn, Làng Cả, Làng Hoả, Ấp Chè, Thái Hưng.

12- Xã Linh Sơn, có 14 xóm: Núi Hột, Mỏ Đá, Hùng Vương, Bến Đò, Ngọc Lâm, Nam Sơn, Cây Thị, Cây Sơn, Tân Lập, Ao Lang, Thanh Chử, Thông Nhãn, Làng Phan, Khánh Hoà.

13- Xã Nam Hoà, có 22 xóm: Đầm Ninh, Đầm Diền, Đầm Cỏ, Trung Lợi, Na Tranh, Na Quán, Ba Cóc, Con Phợng, Trại Gião, Gò Trẹo, Cầu Đất, Trại Gai, Quang Trung, Đồng Chắn, Đồng Mỏ, Quang Minh, Ao Sen, Mỹ Lập, Gốc Thị, Chí Son, Bờ Suối, Xóm Mới.

14- Xã Tân Lợi, có 10 Xóm: Làng Chàng, Cầu Đá, Tân Lập, Cầu Lu, Na Tiếm, Trại Dèo, Tân Thành, Bảo Nang, Bờ Tắc, Đồng Lâm.

15- Xã Cây Thị, có 8 xóm: Hoan, Khe Cạn, Suối Găng, Cây Thị, Mỹ Hoà, Trại Cau, Kim Cương, Hoà Bình.

16- Xã Hợp Tiến, có 10 xóm: Đèo Hanh, Cao Phong, Mỏ Sắt, Bãi Bông, Suối Khách, Hữu Nghị, Đồn Trình, Đoàn Kết, Đèo Bụt, Bãi Vàng.

17- Xã Huống Thượng, có 10 Xóm: Gò Chè, Đảng, Già, Thông, Sộp, Hóc, Cậy, Bầu, Trám, Huống Trung.

18- Thị trấn Chùa Hang, có 42 tổ dân phố: thứ tự từ tổ dân phố 1 đến tổ dân phố 42.

19- Thị trấn Sông Cầu, có 11 xóm: 4,5,7,8,9,11,12, Na Mao, Tân Lập, Liên Cơ.

20- Thị trấn Trại Cau, có 16 tổ dân phố: thứ tự từ tổ 1 đến tổ 12 và từ tổ 14 đến tổ 17.

bản đồ hành chính
Quảng Cáo
Video
Loading the video...
Bình chọn
Bạn mong muốn được nghỉ lễ bao nhiêu ngày?
Liên kết web

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ UBND HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN

Địa chỉ: Thị Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Điện thoại: 0280.3820.129 - Fax: 02803.820.129

Email: ubnddonghy@thainguyen.gov.vn

Bản quyền © 2015 Uỷ ban nhân dân Huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Ghi rõ nguồn "http://donghy.thainguyen.gov.vn" khi phát hành thông tin từ website này